Vijesti
DW: Crkva i seksualno zlostavljanje - desetine hiljada zločina Prije deset godina u Njemačkoj je otkriven skandal sa seksualnim zlostavljanjem djece od strane katoličkih sveštenika
#

"Kad pogledam u prošlost i napravim retrospektivu, shvatim da sam imao peh. Bio sam na pogrešnom mjestu u pogrešno vreme." Tako Matijas Kač za Dojče vele počinje priču o seksualnom zlostavljanju i nasilju katoličkih sveštenika koje je iskusio na sopstvenoj koži.

On danas ima 57 godina i u knjizi pod nazivom: "S ciljem da to prestane – Oslobađajuća borba žrtava seksualnog nasilja u crkvi", koja će se ovih dana naći u prodaji, opisuje šta je sve doživio od 1973. godine, kada je u Berlinu upisan u katoličku školu jezuitskog reda pod nazivom Kanizijus koledž. Kač je 37 godina kasnije, 14. januara 2010, sa dvojicom nekadašnjih drugova iz razreda, ponovo otišao u svoju staru školu i suočio direktora škole, oca Klausa Mertesa, sa svojim patnjama. Matijas Kač se pisanim putem obratio bivšim učenicima škole, nakon čega mu se javilo više od stotinu žrtava koje su priznale da su bile zlostavljane.

Dvije nedelje nakon toga ta tema pojavila se u medijima slučajevi seksualnog nasilja su se gomilali i počeli da izlaze u javnost u zastrašujućem broju. Skandal sa seksualnom zloupotrebom djece od sveštenika Katoličke crkve još ne popušta i ne prestaje da diže prašinu.

Hiljade počinilaca, hiljade žrtava, desetine hiljada zločina

Katolički biskupi reagovali su u početku s ogorčenjem, da bi ubrzo nakon toga iskazali veliku potresenost. Više se govorilo o prevenciji nego o suočavanju sa prošlošću i prerađivanju zločina. A onda su političari preuzeli tu temu i insistirali na istrazi i rasvjetljavanju slučajeva seksualne zloupotrebe djece.

Tek 2018. godine pojavili su se naučno pouzdani podaci studije urađene po nalogu biskupa, koji verovatno nikada neće biti potpuni. Autori studije objavili su broj od 3.777 žrtava seksualnih napada za koje je, prema crkvenim zapisima, od 1946. do 2014. bilo odgovorno najmanje 1.670 sveštenika koji su definisani kao počinioci.

Studija međutim nije obuhvatila čisto vjerske institucije i škole. Pokazala je da je otprilike trećina sveštenika bila emocionalno ili seksualno nezrela.

Kardinal Rajnhard Marks, predsedavajući Biskupske konferencije Nemačke, rekao je da je reč o „šokantnim rezultatima“, koji podrazumevaju i da su „institucije zakazale“, ali i da je bilo zataškavanja nedela.

Za biskupa Štefana Akermana, koji je ujedno crkveni opunomoćenik za pitanja seksualne zloupotrebe, slučajevi zlostavljanja predstavljaju "prekretnicu u istoriji njemačke Katoličke crkve".

Od 2010. pa do danas biskupi su nekoliko puta pooštravali mjere prevencije i propise u cilju zaštite od seksualne zloupotrebe. U pripremi su promene crkvenih nadležnosti po pitanju krivičnog gonjenja, kojima bi trebalo da se obezbijedi transparentnost.

Ali jedan od glavnih zahtjeva „preživjelih“, kako sebe nazivaju žrtve seksualnog nasilja, još nije riješen. Kada je riječ o pomoći, podršci i obeštećenju žrtava, „dosad se skoro ništa nije promijenilo“, rekao je portparol inicijative „Ćoškasti sto“ Matijas Kač za njemački politički magazin "Špigl".

"Niko nikada nije dobio nijedan euro odštete. Isplaćene su samo naknade žrtvama za priznanje onoga što im se dogodilo u iznosu od najviše 5.000 eura po osobi. Čekamo na odgovor biskupa na naše predloge za fer obeštećenje u visini do 400.000 evra po osobi", objasnio je Kač.

U toku su razgovori. Kač ukazuje i na zahtjev žrtava da se osnuje Državna komisija za istinu i pravdu o seksualnoj zloupotrebi u crkvi. Pogođeni „nažalost nisu mogli da se izbore da im se prizna takav zahtjev“.

Sve do Vatikana

Događaji i razotkrivanje skandala u Njemačkoj pokrenuli su slične procese i u drugim zemljama, između ostalog i zato što je crkva sveštenike koji su bili seksualni počinioci prebacivala u druge biskupije širom SR Njemačke, a počinioce iz kaluđerskih crkvenih ustanova slala na druge kontinente.

Nekada treći čovek Katoličke crkve, australijski kardinal Džordž Pel, nalazi se u tamošnjem zatvoru jer je osuđen za seksualno zlostavljanje. Ostali kardinali povukli su se iz javnosti. Vatikan je otpustio na stotine sveštenika, a desetak biskupa otišlo je u prijevremenu penziju.

S druge strane, ljudi koji čine crkvenu bazu izašli su na barikade. Od 2010. godine pa do danas milioni njemačkih katolika napustili su crkvu.

Biskupi gotovo da su se navikli na protestne akcije. Njemačku, koja u teološkom smislu spada u liberalnije zemlje, u početku su ismijavale konzervativne crkvene snage. Danas su slučajevi seksualnog zlostavljanja izašli u javnost i u Poljskoj, Italiji, Argentini, ali i u zemljama Afrike i Azije.

S obzirom na globalnu dimenziju skandala, papa Franja je u februaru 2019. pozvao predstavnike biskupskih konferencija širom svijeta na samit u Vatikanu na kojem se razgovaralo borbi protiv seksualne zloupotrebe u redovima Katoličke crkve.

"Čujmo krik mališana koji zahtevaju pravdu“, rekao je tada papa, i zatražio "hrabrost i konkretnost". Ipak, mnogi posmatrači su na kraju konferencije bili razočarani nedostatkom konkretnih rezultata.

Opomena Rimu

Priča o zlostavljanju se nastavlja. Ovog ponedeljka u Libanu je pokrenuta istraga u hrišćanskoj zajednici Mission de Vie zbog sumnji za seksualnu zloupotrebu. U utorak u francuskom Lionu počinje suđenje jednom od najgorih počinilaca do sada – bivšem svešteniku koji je priznao seksualno nasilje nad desetinama maloljetnika.

Istovremeno, međunarodna mreža "Ending Clergy Abuse" (ECA) planira da na prvu godišnjicu Vatikanske konferencije o seksualnom zlostavljanju i prevenciji krajem februara, napravi međubilans i kritički sagleda situaciju sa skandalom u Katoličkoj crkvi.

FACE TV vijesti u vasem email inboxu. Prijavite se na FACE Newsletter.