Život i stil
Zoonoze - bolesti koje se sa životinja prenose na ljude Važno je znati da se zoonoze mogu preneti na više načina. To može biti tokom brige o zaraženim životinjama, usled ugriza ili uboda, kao i nakon konzumiranja nekuhanog životinjskog mesa, nepasterizovanog mlijeka ili kontaminirane vode.
# Shutterstock

Zoonoze su bolesti koje prelaze sa životinja na ljude. Gotovo 16 posto svih smrti u svijetu može se pripisati zaraznim bolestima, a 60 posto poznatih zaraznih bolesti i 75 posto novih zaraznih bolesti čine upravo zoonoze, pokazuju podaci američkog Nacionalnog instituta za zdravlje.

Važno je znati da se zoonoze mogu preneti na više načina. To može biti tokom brige o zaraženim životinjama, usled ugriza ili uboda, kao i nakon konzumiranja nekuhanog životinjskog mesa, nepasterizovanog mlijeka ili kontaminirane vode.

Vrste patogena koje životinje mogu prenijeti na ljude uključuju bakterije, parazite, gljivice i viruse. Neke zoonotske bolesti su relativno dobroćudne, ali mnoge su, kao na primjer, lajmska bolest koju prenosi zaraženi krpelj, prilično štetne.

Neke, osim toga, poput koronavirusa koji prouzrokuje COVID-19, mogu biti i smrtonosne. Vodeća teorija o porijeklu nove pandemije koronavirusa je da je virus dospio do ljudi preko pijace u Vuhanu krajem 2019, na kojoj se prodaju divlje životinje.

Nije tačno poznato kako se virus preselio od izvornog domaćina na pijacu, a onda i na ljude. Ali kako ljudi nemaju imunitet na virus, COVID-19 je do danas zarazio veliki dio čovječanstva.

Smatra se da je još jedna poznata zoonotska bolest, virus ebole, prenijeta sa slijepih miševa koji su njeni nosioci u divljini, kao i majmuni. Oni mogu da prenesu virus na ljude direktnim kontaktom, ili ako ljudi jedu njihovo meso.

Ostale zoonoze putuju od divlje domaćinske vrste do pripitomljenih životinja - recimo, od slijepih miševa do svinja u nekom domaćinstvu. Tako da ljudi mogu da se razbole ako su u kontaktu sa svinjama, ili kada jedu svinjsko meso.

Česti izvori zoonotske bolesti
Većina ljudi živi u blizini životinja, čak i ako nemaju farme ili kućne ljubimce. Od krpelja, preko vjeverica, ili pacova, mnogi članovi životinjskog carstva mogu da prenesu bolest.

Životinje i neke od bolesti koje se mogu preneti na ljude

Mačke: toksoplazmoza,Pasteurella, lišajevi;

Slijepi miševi: Ebola, SARS, MERS, bjesnilo, Nipah virus, Hendra virus;

Psi: bjesnilo; norovirus, Pasteurella, salmoneloze, lišajevi, rudarska glista;

Krpelji: lajmska bolest, Rocky Mountain pjegava groznica, Powassan bolest;

Komarci: malarija, denga, virus zapadnog Nila, Zika virus, Chikungunya virus;

Ptice : ptičji grip (H1N1, H5N1), salmoneloze, psitakoza;

Krave: Escherichia coli, lišajevi, salmoneloze;

Glodari: Hantavirusni plućni sindrom, kuga, groznica kod ugriza pacova, salmoneloze.

(N1)

 

FACE TV vijesti u vasem email inboxu. Prijavite se na FACE Newsletter.